De prijzen van gas en elektriciteit zijn in korte tijd gestegen. Volgens de Energiemonitor van de ACM ging de groothandelsprijs voor gas van ongeveer €58 per megawattuur begin augustus naar circa €80 per megawattuur. Ook stroom voor levering in 2027 werd duurder.
Dat betekent niet dat iedere energierekening morgen direct omhooggaat. Het effect hangt af van je contract, het moment waarop je leverancier tarieven inkoopt en de voorwaarden van je huidige aanbod. Wel is dit een goed moment om te controleren wat je nu betaalt en wanneer je contract afloopt.
Waarom stijgen de energieprijzen?
De ACM noemt meerdere oorzaken. De Nederlandse gasvoorraden waren in september voor 52 procent gevuld, tegenover 69 procent een jaar eerder. In de Europese Unie lag de vullingsgraad eveneens lager. Tegelijk bleef de vraag naar gas stevig en was er onzekerheid over de aanvoer.
Op de groothandelsmarkt werkt die onzekerheid snel door in de prijs. Energieleveranciers kopen energie op verschillende momenten in. Daardoor hoeft een stijging op de beurs niet één op één en niet onmiddellijk terug te komen in jouw tarief.
De ACM zag in de maand voor haar publicatie wel al beweging in nieuwe aanbiedingen: vaste gastariefaanbiedingen werden gemiddeld ongeveer 4 procent duurder en vaste stroomtarieven ongeveer 1,5 procent. Dat zijn marktgemiddelden, geen voorspelling van jouw persoonlijke jaarrekening.
Wat betekent dit voor een vast energiecontract?
Met een vast energiecontract staat de prijs per kilowattuur stroom en kubieke meter gas gedurende de afgesproken periode vast. Een stijgende marktprijs verandert dat tarief normaal gesproken niet tussentijds. Je koopt daarmee vooral prijszekerheid.
Loopt je vaste contract binnenkort af, dan kunnen nieuwe aanbiedingen wel hoger zijn dan het contract dat je nu hebt. Vergelijk daarom niet alleen de maandelijkse voorschotten, maar ook:
- het stroom- en gastarief;
- vaste leveringskosten;
- looptijd en eventuele opzegvergoeding;
- voorwaarden van een welkomstkorting;
- verwachte totale kosten op basis van je eigen verbruik.
Een nieuw vast contract afsluiten puur uit angst voor verdere stijging is niet altijd de beste keuze. Daalt de markt later, dan profiteer je tijdens de vaste looptijd niet automatisch mee.
Wat gebeurt er bij een variabel of dynamisch contract?
Bij een variabel contract kan de leverancier het tarief aanpassen. Volgens de ACM gebeurt dat meestal vier keer per jaar. Controleer in je voorwaarden wanneer en hoe je leverancier wijzigingen aankondigt.
Een dynamisch energiecontract volgt de markt veel directer: stroomprijzen kunnen per kwartier veranderen en gasprijzen per dag. Dat kan gunstig zijn wanneer prijzen dalen of wanneer je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. Je draagt ook sneller het risico van een prijspiek.
Kijk daarom niet alleen naar welk contracttype op dit moment het goedkoopst lijkt. Vraag jezelf ook af hoeveel prijsrisico je wilt dragen en of je het verbruik werkelijk kunt aanpassen. Zonder die afweging is “dynamisch” niet automatisch slimmer.
Is energie vergelijken nu verstandig?
Vergelijken is vooral nuttig als je vaste contract bijna afloopt, je al langere tijd een variabel contract hebt of je niet meer weet welke tarieven je betaalt. De marktbeweging is een aanleiding om te kijken, geen reden om overhaast over te stappen.
Pak je laatste jaarafrekening of verbruiksoverzicht erbij en noteer:
- je jaarlijkse verbruik van stroom en gas;
- de einddatum en het type van je contract;
- je huidige leveringstarieven en vaste kosten;
- kortingen die binnenkort vervallen;
- een mogelijke opzegvergoeding.
Gebruik die gegevens in de energievergelijker. Vergelijk de uitkomst op totale geschatte jaarkosten en lees de actievoorwaarden. Een hoog welkomstbedrag kan aantrekkelijk zijn, maar zegt weinig wanneer het leveringstarief of de vaste kosten hoger zijn.
Nu vastzetten of nog wachten?
Niemand weet met zekerheid hoe de groothandelsprijs zich de komende maanden ontwikkelt. Een vast contract past vooral als je rust en voorspelbaarheid belangrijk vindt. Een variabel of dynamisch contract geeft meer ruimte om van dalende prijzen te profiteren, maar kan ook sneller duurder worden.
De praktische keuze is daarom niet “wat denkt de markt?”, maar: welke totale kosten, looptijd en mate van zekerheid passen bij jouw huishouden? Controleer de definitieve tarieven altijd bij de leverancier voordat je overstapt.
